Chúng tôi đã phát triển mã nguồn mở suốt từ 2014, nhưng cũng phải đến 2024 mới bắt đầu có những doanh thu đầu tiên đến từ EzyPlatform. Cũng không riêng gì chúng tôi, các phần mềm đình đám thường mất từ 2 đến 10 năm để đạt được lợi nhuận hoặc doanh thu quy mô lớn.

AI đang khiến việc tạo phần mềm trở nên dễ hơn bao giờ hết. Một người có thể vừa làm website, vừa tạo app, vừa build SaaS chỉ trong vài tuần. Điều đó tạo ra cảm giác rằng: càng làm nhiều sản phẩm thì cơ hội thành công càng cao. Nhưng thực tế lại thường đi theo hướng ngược lại. Rất nhiều startup chết không phải vì họ không đủ giỏi để tạo sản phẩm, mà vì họ tạo quá nhiều thứ cùng lúc đến mức không còn đủ sức để biến bất kỳ sản phẩm nào thành một doanh nghiệp thực sự.

Ngày nay, việc viết code đã không còn là rào cản lớn nhất. AI có thể hỗ trợ tạo giao diện, sinh backend, viết tài liệu, thậm chí build MVP chỉ trong vài ngày. Điều đó khiến nhiều người bắt đầu lao vào vòng xoáy “cứ nghĩ ra ý tưởng là làm”. Nhưng sản phẩm tồn tại được hay không lại phụ thuộc vào một thứ hoàn toàn khác đó là thị trường có biết đến nó hay không.

Một phần mềm muốn phát triển cần rất nhiều thứ đi kèm: nội dung, video, SEO, quảng cáo, chăm sóc khách hàng, onboarding, tài liệu hướng dẫn, cộng đồng người dùng và cả niềm tin thương hiệu. Khi bạn có quá nhiều sản phẩm, mọi nguồn lực đều bị chia nhỏ. Bạn không còn đủ thời gian để đào sâu một sản phẩm, cũng không đủ ngân sách để marketing đủ mạnh cho bất kỳ sản phẩm nào.

Kết quả là: bạn có rất nhiều phần mềm tồn tại… nhưng không có sản phẩm nào thật sự sống.

Ví dụ khi bạn đăng bài đầu tiên vào một nhóm nào đó có thể có rất nhiều người quan tậm, nhưng đến bài thứ 2, thứ 3 sự quan tâm bắt đầu giảm dần có thể là do nội dung không còn mới mẻ nữa nội dung không tạo điều kiện cho nội dung của bạn nữa.

Trong kinh doanh, điều quan trọng không chỉ là bạn làm được bao nhiêu thứ. Điều quan trọng hơn là khi nhắc đến bạn, người khác nghĩ ngay đến điều gì.

Họ có thể sở hữu hàng chục sản phẩm khác nhau, nhưng trong tâm trí thị trường luôn tồn tại một hình ảnh trung tâm rất rõ ràng. Nhưng nếu hôm nay bạn làm CRM, ngày mai làm AI tool, tuần sau lại chuyển sang logistics hoặc social platform, khách hàng sẽ không biết bạn thật sự mạnh ở đâu. Một thương hiệu không có trọng tâm rất khó được ghi nhớ. Mà trong kinh doanh, nếu thị trường không nhớ đến bạn, gần như bạn không tồn tại.

Khi nhìn vào một startup có quá nhiều sản phẩm, nhà đầu tư thường đặt ra một câu hỏi rất đơn giản: “Đâu mới là thứ công ty này thật sự muốn thắng?” Nếu không có câu trả lời rõ ràng, sự tin tưởng sẽ giảm đi rất nhiều.

Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào số lượng sản phẩm. Họ nhìn vào khả năng tập trung, khả năng thống lĩnh thị trường và độ rõ ràng trong chiến lược dài hạn. Một startup liên tục nhảy giữa nhiều hướng khác nhau thường tạo cảm giá đang thử rất nhiều thứ nhưng chưa đủ mạnh ở bất kỳ thứ gì. Trong khi đó, một công ty chỉ tập trung giải quyết một vấn đề duy nhất lại dễ tạo niềm tin hơn rất nhiều. Vì sự tập trung luôn cho thấy chiều sâu, còn sự phân tán thường cho thấy thiếu định hướng.

Một nền tảng phần mềm mạnh không thể phát triển một mình. Nó cần plugin, API, đối tác tích hợp và cộng đồng developer xung quanh. Nhưng sẽ không ai muốn đầu tư công sức tích hợp vào một sản phẩm mà họ không chắc nó còn tồn tại sau một năm nữa.

Với đối tác, việc tích hợp không đơn giản chỉ là vài dòng code. Họ phải học hệ thống, đào tạo đội ngũ, viết tài liệu, test, deploy và bảo trì lâu dài. Nếu sản phẩm bị bỏ ngang hoặc đổi hướng liên tục, toàn bộ công sức đó gần như trở thành lãng phí.

Chính vì vậy, khi một công ty liên tục tạo sản phẩm mới rồi nhanh chóng bỏ sản phẩm cũ, họ đang tự làm suy yếu khả năng xây dựng ecosystem của mình. Mà trong ngành phần mềm, hệ sinh thái mới là thứ tạo ra sức mạnh dài hạn.

AI đang giúp con người tạo phần mềm nhanh hơn. Nhưng cũng chính điều đó khiến nhiều người rơi vào cái bẫy của sự phân tán.

Tạo ra nhiều sản phẩm không đồng nghĩa với việc tạo ra nhiều giá trị.

Ngược lại, càng chia nhỏ nguồn lực, bạn càng khó xây dựng được:

Rất nhiều công ty thất bại không phải vì họ không đủ thông minh để build sản phẩm.

Họ thất bại vì không đủ kiên nhẫn để tập trung vào một sản phẩm cho đến khi nó thật sự mạnh.