Bạn có bao giờ tự hỏi vì sao khi gõ một câu hỏi lên Google, có những bài viết luôn nằm ở đầu trang, còn có những bài viết rất hay lại chẳng ai tìm thấy? Phần lớn không phải do may mắn. Những bài đứng đầu thường được viết với một sự chuẩn bị rõ ràng: biết khách đang hỏi gì, trả lời đúng điều đó và trình bày sao cho dễ đọc. Cách viết này thường được gọi là viết bài chuẩn SEO.
Ở bài 4, Lập chiến lược nội dung cho Camera Blog của Hương Camera, mình đã cùng bạn lập chiến lược nội dung cho Camera Blog. Trong năm việc của chiến lược đó, mình có nói ở phần kết luận rằng từ khóa và Google là phần cần làm kỹ nhất, vì đây là nơi phần lớn người mới tìm đến Camera Blog. Bài này sẽ làm đúng phần đó.
Thay vì nói chung chung, mình sẽ cùng bạn viết trọn một bài cụ thể cho Camera Blog, từ lúc chọn chủ đề đến lúc đăng lên EzyArticle và theo dõi kết quả. Bạn không cần biết gì về kỹ thuật. Chỉ cần đi lần lượt qua bảy bước dưới đây là đủ.

1. Chọn một câu hỏi của khách và xem Google đang trả lời thế nào

Trước khi viết, mình cần biết mình viết để trả lời câu hỏi nào. Câu hỏi mà khách gõ lên Google được gọi là từ khóa. Ví dụ, khi một người gõ "chọn ống kính chụp chân dung", thì cụm chữ đó chính là từ khóa.
Bạn còn nhớ bảng từ khóa ở mục 3 "Tìm từ khóa từ chính câu hỏi của khách" của bài 4 chứ? Ở mục 2 "Xác định khách hàng mục tiêu" của bài đó, nhóm khách "người chụp theo nhu cầu cụ thể" vẫn chưa có bài nào dành cho họ. Khi mình gõ thử "chọn ống kính" lên Google, cụm "chọn ống kính chụp chân dung" hiện ra ngay trong phần gợi ý. Điều đó có nghĩa là rất nhiều người đang hỏi câu này, trong khi Camera Blog chưa có bài trả lời. Vì vậy mình chọn nó làm từ khóa chính cho bài mới.
Mỗi bài chỉ nên tập trung vào một từ khóa chính. Những câu hỏi gần giống, như "nên mua ống kính 50mm hay 85mm", sẽ được trả lời luôn bên trong bài, thay vì tách thành nhiều bài nhỏ.
Có từ khóa rồi, việc tiếp theo là xem Google đang trả lời câu hỏi đó ra sao. Bạn chỉ cần gõ từ khóa lên Google, mở vài kết quả đầu tiên và ghi lại ba điều. Một là các kết quả đứng đầu là bài viết, video hay trang bán hàng. Nếu Google ưu tiên video, đó là gợi ý để chọn dạng video như ở bài 3, Một chủ đề, sáu dạng nội dung cho Hương Camera. Hai là những bài đó thường có những phần nào. Ba là còn điều gì mà chưa bài nào giải thích rõ. Điều thứ ba rất đáng giá, vì đó là chỗ Camera Blog có thể làm tốt hơn. Chẳng hạn, Hương Camera có thể dùng ảnh chụp thật bằng chính những ống kính cửa hàng đang bán, điều mà các bài khác ít khi có.
Điều cần ghi lạiGhi chú cho từ khóa "chọn ống kính chụp chân dung"
Kết quả đứng đầu là bài viết, video hay trang bán hàng[Điền]
Các phần thường có trong những bài đứng đầu[Điền]
Các câu hỏi trong mục "Mọi người cũng hỏi"[Điền]
Điều chưa bài nào giải thích rõ[Điền]
muc-1-ket-qua-tim-kiem-ong-kinh-chan-dung.png
Sau bước này, bạn đã biết khách hỏi gì và những bài khác đang trả lời ra sao. Đó chính là nguyên liệu để dựng khung cho bài viết.

2. Dựng khung bài trước khi viết

Khung bài giống như mục lục của một cuốn sách. Đó là danh sách các tiêu đề nhỏ trong bài, xếp theo thứ tự mà người đọc cần biết. Có khung trước, bạn sẽ viết nhanh hơn và không bị lan man.
Để dựng khung, mình lấy ý từ chính những gì vừa ghi lại ở bước 1. Những phần mà các bài đứng đầu đều có thì mình giữ lại. Những câu hỏi trong mục "Mọi người cũng hỏi" thì mình biến thành tiêu đề nhỏ. Mỗi tiêu đề nhỏ trả lời một câu hỏi, nên người đọc chỉ cần lướt qua là biết bài có điều họ cần hay không.
Với từ khóa "chọn ống kính chụp chân dung", khung bài của Camera Blog sẽ như sau:
  • Vì sao chụp chân dung nên có ống kính riêng
  • Nên chọn ống kính 35mm, 50mm hay 85mm
  • Làm sao để chụp được phông nền mờ đẹp
  • Gợi ý ống kính theo từng mức tiền
  • Ảnh mẫu chụp bằng từng ống kính
  • Những câu hỏi thường gặp
Bạn sẽ thấy khung này còn nối được với những bài đã có trên Camera Blog. Phần nói về 35mm, 50mm hay 85mm có thể dẫn sang bài Cách chọn tiêu cự ống kính. Phần nói về phông nền mờ có thể dẫn sang bài Tam giác phơi sáng. Nhờ vậy, bài mới không phải giải thích lại từ đầu những điều đã có bài riêng, còn người đọc thì có thêm chỗ để tìm hiểu sâu hơn.
Khung bài đã xong. Nhưng trước khi viết phần nội dung, có ba thứ nhỏ mà khách sẽ nhìn thấy đầu tiên, và mình cần chuẩn bị chúng thật kỹ.

3. Viết tiêu đề, đường dẫn và đoạn mô tả

Khi bạn tìm kiếm trên Google, mỗi kết quả hiện ra gồm ba phần: một dòng tiêu đề màu xanh, một dòng địa chỉ trang web và một đoạn mô tả ngắn bên dưới. Khách chỉ nhìn ba phần này trong vài giây để quyết định có nhấn vào hay không. Vì vậy, khi soạn bài trên EzyArticle, mình điền cả ba trước khi đăng.
Tiêu đề nên có từ khóa chính, đặt càng gần đầu càng tốt, và nói rõ người đọc sẽ nhận được gì. Bạn nên giữ tiêu đề khoảng 60 ký tự, vì nếu dài hơn, Google sẽ cắt mất phần cuối.
Đường dẫn là phần chữ nằm sau tên website trên thanh địa chỉ. Đường dẫn nên ngắn, viết không dấu và chỉ giữ lại từ khóa chính, để cả người đọc lẫn Google đều nhìn vào là hiểu bài nói về gì.
Đoạn mô tả là một hai câu tóm tắt bài viết, dài khoảng 150 ký tự. Hãy viết nó như một lời mời: có từ khóa, và cho khách một lý do để nhấn vào.
PhầnNội dung cho bài "chọn ống kính chụp chân dung"
Tiêu đềCách chọn ống kính chụp chân dung cho người mới
Đường dẫn/chon-ong-kinh-chup-chan-dung
Đoạn mô tảSo sánh ống kính 35mm, 50mm và 85mm cho chụp chân dung, kèm ảnh mẫu thật và gợi ý theo từng mức tiền.
muc-3-tieu-de-mo-ta-ezyarticle.png
Ba phần này giúp khách nhấn vào bài. Còn khi họ đã vào rồi, những dòng đầu tiên sẽ quyết định họ ở lại hay rời đi.

4. Trả lời ngay ở đoạn mở đầu

Hãy thử đặt mình vào vị trí của khách. Bạn gõ "chọn ống kính chụp chân dung" vì bạn muốn biết nên mua ống kính nào. Nếu ba đoạn đầu của bài chỉ kể về lịch sử nhiếp ảnh, rất có thể bạn sẽ quay lại Google và nhấn vào một kết quả khác.
Vì vậy, đoạn mở đầu nên trả lời ngắn gọn câu hỏi chính trước, rồi mới hẹn phần giải thích chi tiết ở bên dưới. Ví dụ: "Nếu bạn mới bắt đầu, ống kính 50mm f/1.8 là lựa chọn dễ nhất cho ảnh chân dung: giá vừa phải, làm mờ phông nền đẹp và dùng được trong nhiều tình huống. Nếu bạn hay chụp ngoài trời và có chỗ lùi ra xa, ống kính 85mm sẽ cho khuôn mặt cân đối hơn."
Chỉ với hai câu này, người đang vội đã có ngay câu trả lời, còn người muốn hiểu kỹ sẽ đọc tiếp. Và để họ đọc tiếp được đến cuối, bài viết cần dễ đọc.

5. Làm cho bài viết dễ đọc

Google thường ưu tiên những bài mà người đọc ở lại lâu và đọc đến cuối. Điều này cũng dễ hiểu, vì một bài được đọc hết thường là một bài thật sự có ích. Với Camera Blog, mình giữ vài thói quen đơn giản:
  • Mỗi đoạn chỉ nói một ý, và thường không dài quá bốn câu.
  • Khi cần so sánh, mình dùng bảng. Ví dụ, so sánh ba loại ống kính theo khoảng cách chụp, độ mờ phông và mức giá sẽ dễ nhìn hơn nhiều so với viết thành đoạn văn.
  • Mỗi ống kính có ít nhất một ảnh chụp thật. Ảnh được giảm dung lượng để trang tải nhanh, và được đặt tên rõ ràng như "chan-dung-ong-kinh-50mm.jpg" thay vì "IMG_0231.jpg", để Google hiểu ảnh nói về gì.
  • Đầu bài có mục lục, để người đọc bấm thẳng đến phần mình cần.
    Phần trong bài Cách trình bày
    So sánh 35mm, 50mm, 85mm Bảng
    Cách làm mờ phông nền Đoạn ngắn kèm hai ảnh so sánh
    Gợi ý theo mức tiền Danh sách, mỗi ống kính có ảnh mẫu
    Câu hỏi thường gặp Câu hỏi in đậm, câu trả lời ngắn bên dưới
Làm sao biết người đọc có thật sự đọc hết hay không? EzyRating có một chỉ số gọi là độ sâu cuộn, cho biết người đọc kéo trang xuống được bao xa. Đây cũng là chỉ số mình đã chọn để theo dõi giai đoạn cân nhắc ở mục 1 "Đặt mục tiêu trước khi chọn chủ đề" của bài 4. Nếu nhiều người cùng dừng lại ở một đoạn, đó là đoạn bạn nên viết lại. Đến đây, bài viết đã có nội dung tốt và dễ đọc. Bước tiếp theo là giúp người đọc đi tiếp sau khi đọc xong.
muc-5-bai-viet-tren-dien-thoai.png

6. Nối bài mới với các bài cũ và đăng lên EzyArticle

Bạn có để ý rằng khi đọc một bài hay, bạn thường muốn đọc thêm một bài liên quan không? Để điều đó xảy ra trên Camera Blog, mình gắn liên kết giữa các bài với nhau. Những liên kết dẫn từ bài này sang bài khác trên cùng một website được gọi là liên kết nội bộ. Chúng giúp người đọc ở lại lâu hơn, đồng thời giúp Google hiểu các bài trên Camera Blog có liên quan với nhau.
Mình gắn liên kết theo cả hai chiều. Từ bài mới, phần so sánh tiêu cự dẫn sang Cách chọn tiêu cự ống kính, phần làm mờ phông dẫn sang Tam giác phơi sáng, còn phần gợi ý theo mức tiền dẫn sang trang sản phẩm của từng ống kính. Ở chiều ngược lại, mình mở bài cũ Cách chọn tiêu cự ống kính và thêm một câu dẫn sang bài mới. Nếu chỉ có đường đi mà không có đường về, bài mới sẽ khó được người đọc và Google tìm thấy trong những tuần đầu.
Khi đăng bài, mình xếp bài vào đúng danh mục trên EzyArticle. Nhờ vậy, bài mới sẽ tự hiện ra ở khối bài liên quan và trang danh mục, đến đúng những người đang đọc các bài cũ cùng chủ đề. Như mục 5 "Chọn kênh phân phối" của bài 4 đã nói, khối bài liên quan và danh mục cũng là một kênh phân phối ngay trên website.
Bài đã lên website. Nhưng như mình đã nói ở mục 6 "Xem lại chiến lược mỗi tháng" của bài 4, đăng xong chưa phải là xong.

7. Theo dõi kết quả sau khi đăng

Một bài mới thường cần vài tuần để Google tìm thấy và xếp hạng. Trong thời gian đó, mình theo dõi bài viết ở hai nơi.
Nơi thứ nhất là Google Search Console, một công cụ miễn phí của Google. Nó cho biết bài đã được Google ghi nhận chưa, đang hiện ở vị trí thứ mấy và hiện ra khi khách gõ những câu gì. Nơi thứ hai là EzyRating, cho biết người vào bài có đọc hết không và có bấm sang bài khác hay trang sản phẩm không.
Sau khoảng một tháng, bạn có thể dựa vào các con số để biết nên sửa gì. Nếu bài hiện trên Google nhưng ít người nhấn vào, hãy viết lại tiêu đề và đoạn mô tả. Nếu có nhiều người vào nhưng rời đi sớm, hãy xem lại đoạn mở đầu. Nếu bài đang hiện ra cho một câu hỏi mà trong bài chưa trả lời, hãy thêm một phần cho câu hỏi đó. Mỗi việc cần sửa được ghi vào bảng kế hoạch ở mục 4 "Lập kế hoạch nội dung" của bài 4, để không bị quên trong tháng sau.
Điều cần xemXem ở đâuNếu chưa tốt thì làm gì
Bài hiện trên Google bao nhiêu lầnSearch ConsoleXem lại từ khóa và khung bài
Bao nhiêu người nhấn vào từ GoogleSearch ConsoleViết lại tiêu đề và đoạn mô tả
Người đọc kéo xuống được bao xaEzyRatingViết lại đoạn mà nhiều người dừng lại
Bao nhiêu người bấm sang trang sản phẩmEzyRatingThêm hoặc đổi vị trí liên kết
muc-7-search-console-va-ezyrating.png

Kết luận

Qua bảy bước trên, bạn có thể thấy một bài viết được tìm thấy trên Google không bắt đầu từ việc ngồi viết, mà bắt đầu từ việc hiểu khách đang hỏi gì. Từ câu hỏi đó, mình dựng khung bài, chuẩn bị tiêu đề, đường dẫn và đoạn mô tả, rồi viết đoạn mở đầu trả lời ngay điều khách cần. Cách trình bày dễ đọc giữ người đọc ở lại, còn liên kết nội bộ dẫn họ đi tiếp. Trong suốt quá trình đó, EzyArticle là nơi giữ bài viết và đưa bài đến đúng người đọc, còn EzyRating cùng Search Console cho bạn biết bài đang làm tốt ở đâu và cần sửa ở đâu.
Tuy vậy, một bài viết tốt mới chỉ là lần gặp đầu tiên giữa khách và Hương Camera. Người tìm thấy bài "chọn ống kính chụp chân dung" hôm nay chưa chắc sẽ mua ngay. Vậy làm sao để họ quay lại và tiến gần hơn đến quyết định mua? Ở bài tiếp theo, Nối các bài Camera Blog thành phễu chuyển đổi cho Hương Camera, mình sẽ cùng bạn nối các bài trên Camera Blog thành một phễu nội dung, để dẫn người đọc từ lúc mới biết đến lúc sẵn sàng chọn sản phẩm.