Content Marketing với EzyPlatform: Biến ảnh và đánh giá của khách thành nội dung cho Camera Blog
Trở lại các blogỞ bài trước, Viết trang sản phẩm Hương Camera như một bài nội dung, chị Lan đã đọc hết trang ống kính 50mm f/1.8 và đặt mua. Hai tuần sau, chị nhận được một email ngắn từ Mai, hỏi chị đã chụp được gì với ống kính mới. Tối hôm đó, chị trả lời thư, gửi kèm tấm ảnh con gái ngồi bên cửa sổ, tóc sáng lên trong nắng chiều, và viết thêm một dòng: "Lần đầu tiên mình chụp con trong nhà mà không bị nhòe."
Một đánh giá như thế thuyết phục hơn mọi lời giới thiệu của cửa hàng, vì người đọc thấy một người giống họ, với chiếc máy giống họ, đã chụp được tấm ảnh họ muốn. Vậy mà ở nhiều cửa hàng, những đánh giá như thế chỉ nằm trong hộp thư, được đọc một lần rồi trôi đi.
Bài này đi theo đúng con đường một đánh giá cần đi để trở thành nội dung, qua năm bước: thu thập đánh giá, gửi thư cảm ơn, xem xét đánh giá nào dùng được, đưa đánh giá lên trang, và viết thành bài trên Camera Blog. Xuyên suốt bài, mình dùng chính đánh giá của chị Lan làm ví dụ.
1. Thu thập đánh giá
Ở Hương Camera, rất ít khách tự gửi đánh giá nếu không được hỏi. Không phải vì họ không hài lòng, mà vì họ không nghĩ cửa hàng muốn nghe. Vì vậy, thu thập đánh giá bắt đầu từ việc chủ động hỏi, và hỏi đúng lúc.
Hỏi vào lúc nào
Hỏi ngay hôm sau khi nhận hàng thì khách chưa kịp chụp gì. Hỏi sau hai tháng thì khách đã quen máy, không còn hào hứng với những tấm ảnh đầu tiên. Khoảng hai tuần là lúc vừa đẹp: khách đã có vài buổi chụp, đã có một hai tấm ưng ý, và vẫn còn nhớ cảm giác lần đầu thấy ảnh đẹp hơn hẳn.
Mốc 14 ngày này chính là email hỏi thăm trong chuỗi chăm sóc sau mua ở bài Inbound Marketing với EzyPlatform: Chăm sóc khách hàng tự động để người đọc trở thành khách quen. Khi chị Lan thanh toán đơn hàng, chị được thêm vào nhóm "Khách mới mua" trong EzyMarketing, và bước gửi email sau 14 ngày trong Đeo bám khách hàng tự đưa thư đến đúng ngày, không cần ai trong đội phải nhớ.
Hỏi thế nào để khách trả lời
Một email xin đánh giá tốt làm cho việc trả lời dễ hơn việc bỏ qua. Đây là email chị Lan nhận được:
Tiêu đề: Ống kính mới đã chụp được gì rồi bạn?Chào Lan,Đã hai tuần kể từ khi ống kính 50mm về nhà bạn. Mình rất muốn biết: bạn đã chụp được tấm nào ưng ý chưa?Bạn chấm cho ống kính mấy sao và kể một dòng bạn đã chụp gì, trong hoàn cảnh nào nhé. Không cần viết dài. Nếu ống kính có điều gì chưa như bạn mong đợi, bạn cũng cứ kể, mình đọc từng đánh giá.[Đánh giá ống kính 50mm]Nếu có tấm ảnh ưng ý, bạn tải ảnh lên ngay trong form đánh giá giúp mình. Những tấm ảnh chụp ở nhà, đời thường, lại là những tấm giúp người mới nhiều nhất.Mai, Hương Camera
Email này có ba điểm đáng chú ý. Câu hỏi hỏi về một việc cụ thể, "đã chụp được tấm nào ưng ý", chứ không hỏi chung chung "bạn thấy sản phẩm thế nào". Nút bấm duy nhất dẫn đến trang form đánh giá sản phẩm của EzyRating, nơi khách chấm sao, viết nhận xét và tải lên tối đa ba tấm ảnh chụp bằng sản phẩm, tất cả trong chưa đầy một phút. Và dòng mời khách kể cả điều chưa hài lòng cho khách thấy cửa hàng thật sự muốn lắng nghe, chứ không chỉ đi xin lời khen. Ảnh khách chọn trong form được tải lên thư viện media của website và gắn vào đánh giá, kèm một ô để khách đồng ý cho hiển thị ảnh trên trang sản phẩm. Khách quen trả lời thư thì vẫn có thể đính kèm ảnh vào thư, nên địa chỉ nhận thư trả lời nên là hộp thư Mai đọc hằng ngày, để những tấm ảnh như của chị Lan không rơi vào một hộp thư không ai mở.

Email sau mua là nguồn chính, nhưng không phải nguồn duy nhất. Đánh giá còn đến từ những cuộc trò chuyện qua EzyChat, khi khách quay lại cảm ơn sau khi được tư vấn, và từ bình luận trên mạng xã hội, khi khách tự khoe ảnh chụp bằng máy mới. Những đánh giá này không cần khách điền lại form: Mai tạo đánh giá thay cho khách ngay trong trang quản trị EzyRating, gắn với tài khoản của khách nếu khách đã có tài khoản, hoặc để ở dạng ẩn danh. Nếu cửa hàng đã có sẵn một danh sách đánh giá cũ trong file Excel, bạn có thể import một lần theo mẫu của EzyRating. Nhờ vậy, đánh giá dù đến từ đâu cũng về chung một chỗ.

Khi đánh giá bắt đầu về, việc đầu tiên không phải là đem đi dùng, mà là cảm ơn người đã gửi.
2. Gửi email phản hồi cảm ơn
Khách vừa dành thời gian chấm sao, viết nhận xét và chọn ảnh cho cửa hàng. Nếu không nhận được hồi âm, họ sẽ không gửi lần thứ hai. Vì vậy, mỗi ngày Mai mở danh sách đánh giá mới trên EzyRating, và mỗi đánh giá đều được trả lời trong vòng một đến hai ngày, bằng thư riêng chứ không phải thư tự động.
Để việc trả lời không tốn quá nhiều thời gian, đội soạn sẵn ba mẫu thư cho ba loại đánh giá hay gặp. Người trả lời chỉ cần thêm một hai câu nói đúng điều khách vừa kể:
| Loại đánh giá | Thư cảm ơn cần có | Điều cần tránh |
|---|---|---|
| Khen, có kèm ảnh | Khen cụ thể một điểm trong ảnh, xin phép dùng ảnh và lời kể | Cảm ơn chung chung, đăng ảnh khi chưa hỏi |
| Khen ngắn, không có ảnh | Cảm ơn, gợi ý một bài để khách chụp tiến bộ hơn | Đòi thêm ảnh ngay trong thư |
| Góp ý hoặc chưa hài lòng | Cảm ơn vì đã nói thẳng, nhận phần lỗi nếu có, đưa cách giải quyết, mời tư vấn | Thanh minh, đổ lỗi cho khách |
Đây là thư Mai gửi lại chị Lan, sáng hôm sau:
Tiêu đề: Tấm ảnh bé Na đẹp quá, cảm ơn bạn!Chào Lan,Cảm ơn bạn đã gửi ảnh cho mình. Ánh nắng từ cửa sổ rơi đúng lên tóc bé, phông nền phía sau mờ mềm, đúng kiểu ảnh mà ống kính 50mm làm tốt nhất. Bạn đã áp dụng rất đúng cách chụp gần cửa sổ trong chuỗi bài học rồi đấy.Mình muốn hỏi bạn một điều: bạn có đồng ý để Hương Camera dùng tấm ảnh và câu "Lần đầu tiên mình chụp con trong nhà mà không bị nhòe" trên trang ống kính 50mm và trên Camera Blog không? Nếu đồng ý, bạn muốn mình ghi tên thế nào, chẳng hạn "chị Lan, mẹ của bé Na"? Bạn không đồng ý cũng hoàn toàn không sao, mình vẫn rất vui vì được xem ảnh.Mai, Hương Camera

Bạn để ý thư cảm ơn cũng là thư xin phép. Mai hỏi rõ ảnh sẽ được dùng ở đâu và ghi tên thế nào, vì có khách đồng ý đăng ảnh nhưng không muốn ghi tên, hoặc vui khi ảnh lên blog nhưng ngại khi ảnh lên quảng cáo. Với ảnh có trẻ em như ảnh của bé Na, sự đồng ý của bố mẹ là điều bắt buộc. Chị Lan trả lời đồng ý cho dùng ảnh ở cả hai nơi, ghi là "chị Lan, mẹ của bé Na".
Có đánh giá và có sự đồng ý rồi, nhưng không phải đánh giá nào cũng nên đưa ngay lên trang.
3. Xem xét đánh giá
Khi đánh giá về đều mỗi tuần, cửa hàng cần một chỗ để xem lại tất cả mà không phải lục hộp thư hay ghi chép bằng tay. Với Hương Camera, chỗ đó là trang quản trị của EzyRating.
Mọi đánh giá nằm trong một danh sách
Mỗi đánh giá khách gửi qua form, hay Mai tạo thay cho khách, đều được EzyRating lưu lại kèm sản phẩm được đánh giá, số sao, nội dung nhận xét, người gửi và thời điểm gửi. Mỗi cuối tuần, Mai mở danh sách rating chi tiết, lọc theo sản phẩm và theo khoảng ngày, để đọc lại những đánh giá mới của tuần. Muốn xem riêng ống kính 50mm, Mai chỉ cần lọc đúng sản phẩm đó.

Bên cạnh danh sách chi tiết, trang rating tổng hợp cho biết mỗi sản phẩm có tổng bao nhiêu lượt đánh giá và điểm trung bình là bao nhiêu. EzyRating tự cộng dồn những con số này mỗi khi có đánh giá mới. Nhìn vào đây, Mai thấy ngay sản phẩm nào đang được khen đều, và sản phẩm nào có điểm trung bình đi xuống, cần đọc kỹ từng đánh giá để tìm nguyên nhân.

Bốn hướng cho mỗi đánh giá
Khi đọc từng đánh giá, Mai đặt ra bốn câu hỏi: đánh giá có cụ thể không, khách đã đồng ý cho dùng chưa, ảnh có đủ rõ không, và lời khách có được giữ nguyên không. Từ đó, mỗi đánh giá đi theo một trong bốn hướng:
| Kết quả xem xét | Ví dụ | Xử lý trên EzyRating |
|---|---|---|
| Dùng được ngay | Đánh giá của chị Lan: 5 sao, cụ thể, có ảnh, đã đồng ý | Để trạng thái hiển thị, đưa lên trang, cân nhắc viết thành bài blog |
| Cần thêm thông tin | Khách chấm 5 sao nhưng chỉ viết "tốt" | Vẫn hiển thị, hỏi thêm khách một câu trong lần thư tiếp theo |
| Là một câu hỏi cần trả lời | Ba đánh giá cùng nói ống kính lấy nét chậm khi trời tối | Thêm vào câu hỏi thường gặp trên trang sản phẩm, viết bài hướng dẫn |
| Không phù hợp | Đánh giá rác, quảng cáo, nội dung không liên quan | Chuyển sang trạng thái đã xoá |

Hướng thứ ba thường bị bỏ qua, nhưng lại rất đáng giá. Lời góp ý của một khách thường là câu hỏi mà mười khách khác chưa nói ra. Khi nhiều đánh giá cùng nhắc một vấn đề, trang sản phẩm đang thiếu một câu trả lời, và Camera Blog đang thiếu một bài. Bạn để ý rằng đánh giá chê không bị xoá chỉ vì nó chê. Trạng thái "đã xoá" chỉ dành cho những gì không phải là đánh giá thật.
Khi cần sửa một đánh giá, chẳng hạn lỗi chính tả trong nhận xét của khách, bạn yên tâm rằng bản gốc không mất đi. EzyRating lưu nhận xét như một nội dung bài viết, có lịch sử chỉnh sửa, nên lúc nào cũng xem lại được khách đã viết gì ban đầu. Đây cũng là cách giữ đúng nguyên tắc chỉ sửa chính tả, không thêm thắt điều khách không nói.
Phần lưu ngoài EzyRating: ảnh và sự đồng ý
Có hai thứ cần lưu cẩn thận. Ảnh khách tải lên trong form đã nằm sẵn trong thư viện media và đi kèm đánh giá. Còn ảnh khách gửi qua email thì Mai tải lên thư viện media, với tên file nói rõ nội dung, chẳng hạn "khach-lan-50mm-chan-dung-be-trong-nha", để khi cần ảnh minh họa vài tháng sau, người viết chỉ cần tìm là thấy. Còn sự đồng ý của khách nằm trong chính thư trả lời ở phần 2, nên Mai giữ lại thư đó cùng ảnh gốc.
Sau khi xem xét, những đánh giá tốt nhất đã sẵn sàng để người đọc mới nhìn thấy.
4. Đưa đánh giá lên trang
Một đánh giá có tác dụng nhất ở nơi người đọc đang đứng trước quyết định. Với Hương Camera, đó là hai nơi: trang sản phẩm và trang tổng hợp review khách hàng.
Trên trang sản phẩm
Khung bảy phần ở bài 12 đã chừa sẵn chỗ cho đánh giá ở phần cuối trang, phần "Đọc thêm và câu chuyện khách hàng", để trả lời câu hỏi "Người khác dùng thế nào?". Trên trang ống kính 50mm, phần này có điểm trung bình và số lượt đánh giá mà EzyRating đã tự tổng hợp, kèm một đánh giá được chọn: tấm ảnh, một câu trích nguyên lời chị Lan, và một dòng về hoàn cảnh chụp:
"Lần đầu tiên mình chụp con trong nhà mà không bị nhòe."Chị Lan, mẹ của bé Na, chụp bằng ống kính 50mm f/1.8 bên cửa sổ lúc chiều muộn.
Ảnh của khách khác ảnh mẫu ở chỗ nó được chụp đúng trong hoàn cảnh của người đọc: trong nhà, ánh sáng không hoàn hảo, chủ thể là một đứa trẻ không chịu ngồi yên. Vì vậy, nếu trang có nhiều đánh giá, bạn ưu tiên những đánh giá gần với tình huống mà người mua sản phẩm đó hay gặp nhất.


Trên trang tổng hợp review khách hàng
EzyRating có sẵn một trang tổng hợp review khách hàng, hiển thị những đánh giá mới nhất có phân trang. Người đọc chưa biết nên mua gì có thể vào đây, đọc xem những người mua trước đã chụp gì và nghĩ gì về sản phẩm của mình. Vì danh sách tự cập nhật mỗi khi có đánh giá mới ở trạng thái hiển thị, trang này không cần ai trong đội phải ngồi cập nhật bằng tay. Bạn chỉ cần đặt liên kết đến trang ở những chỗ người đọc đang phân vân, như cuối bài "Lộ trình chọn máy ảnh đầu tiên" hay trong email thứ năm của chuỗi bài học.
Trang này cũng giữ cả những đánh giá có góp ý. Một trang chỉ toàn lời khen dễ khiến người đọc nghi ngờ. Một trang có cả góp ý, cùng câu trả lời cho góp ý đó nằm sẵn trong phần câu hỏi thường gặp hay trong một bài hướng dẫn trên Camera Blog, cho người đọc thấy Hương Camera thật sự lắng nghe.

Đánh giá có giúp khách đi tiếp không
Trên EzyRating, bạn so sánh tỷ lệ từ "Xem sản phẩm" sang "Thêm vào giỏ" trên Phễu chuyển đổi của trang ống kính 50mm, giữa tháng trước và tháng sau khi thêm đánh giá của chị Lan. Ở màn Thời điểm truy cập, phần "Nơi khách dừng lại đọc" cho biết người xem có cuộn đến phần đánh giá hay không. Nếu tỷ lệ không đổi vì gần như không ai cuộn đến cuối trang, bạn đưa tấm ảnh của khách lên cao hơn, ngay cạnh phần ảnh sản phẩm.

Một câu trích trên trang sản phẩm là đủ cho người đang chuẩn bị mua. Nhưng có những đánh giá chứa cả một câu chuyện, và câu chuyện ấy xứng đáng có một bài riêng.
5. Viết một bài blog từ đánh giá
Đánh giá của chị Lan không chỉ là một lời khen ống kính. Đằng sau nó là cả một hành trình: những tấm ảnh nhòe ban đầu, chuỗi email bài học, quyết định mua ống kính, và tấm ảnh bên cửa sổ. Đó là chất liệu cho một bài trong danh mục "Câu chuyện khách hàng" mà mình đã tạo ở bài 8, Kể câu chuyện Hương Camera trên Camera Blog.
Từ một đánh giá đến một bài viết
Một dòng đánh giá chưa đủ để viết thành bài, nên Mai hỏi chị Lan thêm ba câu qua email:
- Trước khi biết đến Hương Camera, chụp con trong nhà khó với bạn như thế nào?
- Điều gì khiến bạn quyết định mua ống kính 50mm?
- Giờ bạn hay chụp bé vào những lúc nào?
Ba câu trả lời của chị Lan, cùng đánh giá ban đầu, được viết thành bài theo khung bốn phần và các nguyên tắc ở bài 8: giữ nguyên lời chị ở những đoạn quan trọng nhất, không thêm thắt điều không xảy ra. Bài liên kết về bài Tam giác phơi sáng mà chị đã đọc và trang ống kính 50mm mà chị đã mua. Ngược lại, trang ống kính 50mm cũng thêm một liên kết "Đọc câu chuyện của chị Lan" ngay dưới câu trích. Trước khi đăng, Mai gửi bản nháp cho chị Lan đọc, để chắc rằng câu chuyện đúng với những gì chị đã trải qua.

Một bài viết, nhiều chỗ dùng
Khi đã đăng, bài câu chuyện của chị Lan đi tiếp đến những nơi khác. Bài lấp đúng chỗ còn thiếu của chuỗi bài học ở bài 11, Viết chuỗi email bài học cho người đăng ký Camera Blog: email 4 của chuỗi mời người đọc vào chuyên mục khách kể chuyện, nhưng lúc chuỗi mới chạy, chuyên mục chưa có câu chuyện thật nào. Giờ đây, người mới đăng ký bấm vào email 4 sẽ gặp câu chuyện của một người mẹ từng ở đúng vị trí của họ. Chị Lan, người từng nhận chuỗi email, đã trở thành một phần của chuỗi email cho người đến sau.
Bài cũng được chia sẻ lên mạng xã hội với một liên kết rút gọn riêng tạo trong Các url được làm ngắn, theo cách đưa nội dung lên mạng xã hội ở bài 7, để biết bao nhiêu người đến từ bài đăng này.
Bài viết có giúp người đọc đi tiếp không
Trong EzyRating, mục Hành trình khách hàng, bạn mở Bản đồ hành trình tổng thể và chọn điểm bắt đầu là bài câu chuyện của chị Lan. Bản đồ cho thấy người đọc bài này đi tiếp đến đâu: sang trang ống kính 50mm, sang bài Tam giác phơi sáng, đăng ký chuỗi bài học, hay rời đi. Nếu nhiều người rời đi ngay, có thể bài chưa nối rõ sang bước tiếp theo, và việc nên làm là đưa liên kết đến trang sản phẩm lên sớm hơn trong bài.
Kết luận
Một đánh giá của khách chỉ trở thành nội dung khi được đi hết con đường của nó. Đánh giá được thu thập bằng một email hỏi đúng lúc, với một câu hỏi cụ thể và một cách trả lời thật đơn giản. Người gửi được cảm ơn bằng một thư riêng, và thư đó cũng là lúc xin phép. Đánh giá được xem xét để biết cái nào dùng ngay, cái nào cần hỏi thêm, và cái nào thật ra là một câu hỏi cửa hàng cần trả lời. Những đánh giá tốt nhất được đưa lên trang sản phẩm và trang tổng hợp review khách hàng, còn những đánh giá chứa cả một câu chuyện được viết thành bài trên Camera Blog. Với chị Lan, một tấm ảnh bên cửa sổ đã đi từ hộp thư của Mai đến trước mắt những người mẹ khác đang loay hoay với những tấm ảnh nhòe giống chị ngày trước.
Những câu chuyện như của chị Lan có tác dụng nhất khi đến đúng lúc khách đang tìm mua. Mà người mua máy ảnh không tìm đều quanh năm: họ tìm nhiều nhất trước Tết, vào mùa tốt nghiệp, trước những chuyến du lịch hè. Năm ngoái, Hương Camera đăng bài "chọn máy làm quà Tết" khi khách đã mua xong ở chỗ khác. Ở bài 14, Lên lịch nội dung theo mùa mua sắm cho Camera Blog, mình sẽ cùng bạn chuẩn bị nội dung đi trước mùa mua sắm, thay vì chạy theo nó.
Nguyễn Thị Quỳnh Mai - Chuyên viên Marketing