Làm thế nào để doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển?
Back To BlogsMay mắn chiếm một phần không nhỏ – nhưng điều kiện tiên quyết để có “may mắn” là gì?
Nếu nhìn ra thị trường một cách thẳng thắn, phải thừa nhận một điều: Doanh nghiệp tồn tại được trong giai đoạn đầu có yếu tố may mắn rất lớn. Thị trường thì rộng, nhu cầu thì nhiều, thời điểm thì thay đổi liên tục. Có những doanh nghiệp:
- Gặp đúng thời điểm thị trường mở ra
- Gặp đúng khách hàng đầu tiên
- Gặp đúng đối tác hoặc cơ hội phân phối
Những yếu tố đó không thể kiểm soát hoàn toàn. Tuy nhiên, có một sự thật quan trọng hơn:
👉 May mắn không đến với doanh nghiệp chưa sẵn sàng.
Rất nhiều doanh nghiệp “không gặp may” không phải vì thị trường nhỏ, mà vì:
- Không đủ năng lực để nắm lấy cơ hội khi nó xuất hiện
- Không đủ nền tảng để biến cơ hội ngắn hạn thành kết quả dài hạn
Vì vậy, câu hỏi đúng không phải là “làm sao để gặp may”, mà là:
👉 Doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì để khi may mắn xuất hiện, nó không trôi qua vô ích?
Quy trình hình thành và phát triển của một doanh nghiệp
Doanh nghiệp không hình thành từ doanh thu, mà hình thành từ năng lực.
Trình tự tự nhiên để một doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển là:
- Hình thành năng lực cốt lõi
- Từ năng lực cốt lõi tạo ra giá trị cốt lõi
- Giá trị cốt lõi kết tinh thành sản phẩm cốt lõi
- Sản phẩm cốt lõi dẫn tới tầm nhìn & sứ mệnh
- Từ đó hình thành văn hóa doanh nghiệp và chiến lược kinh doanh
- Cuối cùng mới tạo ra doanh thu và lợi nhuận
Đi ngược thứ tự này, doanh nghiệp rất dễ “có tiền nhưng không có nền”.
Hình thành năng lực cốt lõi – gốc rễ của mọi doanh nghiệp
Năng lực cốt lõi không tự nhiên mà có. Nó được hình thành thông qua:
- Học hỏi có định hướng
- Tích lũy kiến thức nền tảng
- Thực hành đủ sâu trong một lĩnh vực
Ví dụ:
- Doanh nghiệp công nghệ: năng lực cốt lõi là kỹ thuật (engineering)
- Doanh nghiệp F&B: năng lực cốt lõi là vận hành và chuỗi cung ứng
- Doanh nghiệp dịch vụ: năng lực cốt lõi là quy trình và chất lượng delivery
Nếu năng lực cốt lõi yếu:
- Mọi sản phẩm đều khó cạnh tranh
- Mỗi lần làm cái mới là một lần “đập đi xây lại”
- Doanh nghiệp rất dễ phụ thuộc vào may mắn ngắn hạn
👉 Năng lực cốt lõi là điều kiện đầu tiên để doanh nghiệp có quyền bước vào cuộc chơi.
Từ năng lực cốt lõi hình thành giá trị cốt lõi
Năng lực chỉ có ý nghĩa khi nó tạo ra giá trị vượt trội so với mặt bằng chung.
Giá trị cốt lõi thường thể hiện ở một hoặc vài điểm rất cụ thể:
- Làm cùng một việc nhưng chi phí thấp hơn
- Hoặc chất lượng tốt hơn
- Hoặc tốc độ nhanh hơn
- Hoặc ổn định hơn khi mở rộng
Ví dụ với Young Monkeys:
- Năng lực cốt lõi: kỹ thuật + tổ chức tri thức
- Giá trị cốt lõi:
- Xây dựng phần mềm với chi phí tối ưu
- Kiến trúc đủ tốt để tái sử dụng lâu dài
- Không phụ thuộc vào từng cá nhân đơn lẻ
👉 Giá trị cốt lõi là lý do vì sao khách hàng nên chọn bạn, chứ không phải người khác.
Giá trị cốt lõi kết tinh thành sản phẩm cốt lõi
Sản phẩm cốt lõi không phải là thứ làm ra đầu tiên, mà là thứ:
- Thể hiện rõ nhất năng lực cốt lõi
- Mang giá trị cốt lõi ra thị trường
- Có khả năng phát triển lâu dài
Với Young Monkeys:
- Giá trị cốt lõi: xây hệ sinh thái framework, nền tảng kỹ thuật dùng lâu dài
- Sản phẩm cốt lõi hiện tại: EzyPlatform
Điểm quan trọng là:
👉 Sản phẩm cốt lõi không sinh ra từ ý tưởng ngẫu hứng, mà từ năng lực đã tích lũy đủ lâu.
Từ sản phẩm cốt lõi hình thành tầm nhìn và sứ mệnh
Khi doanh nghiệp đã có sản phẩm phản ánh đúng năng lực, lúc đó mới trả lời được:
- Doanh nghiệp này tồn tại để làm gì?
- Muốn tạo ra thay đổi gì cho thị trường?
Tầm nhìn & sứ mệnh không phải khẩu hiệu, mà là:
- Kim chỉ nam cho việc chọn khách hàng
- Chọn hướng phát triển sản phẩm
- Chọn thứ nên làm và không nên làm
Nếu chưa có năng lực và sản phẩm thật, tầm nhìn rất dễ… rỗng.
Văn hóa doanh nghiệp & chiến lược kinh doanh
Từ tầm nhìn, doanh nghiệp mới có cơ sở để:
- Xây văn hóa phù hợp (tốc độ, chất lượng, kỷ luật, học hỏi…)
- Định hình chiến lược kinh doanh (đi sâu hay đi rộng, B2B hay B2C…)
Văn hóa không phải treo tường, mà thể hiện qua:
- Cách ra quyết định
- Cách chấp nhận sai và sửa
- Cách ưu tiên dài hạn hay ngắn hạn
Doanh thu và lợi nhuận là kết quả, không phải điểm bắt đầu
Doanh thu và lợi nhuận chỉ bền khi:
- Sản phẩm giải quyết đúng nhu cầu thị trường
- Giá trị tạo ra đủ rõ để khách hàng sẵn sàng trả tiền
- Năng lực đủ mạnh để duy trì khi quy mô tăng
Nếu đi thẳng tới doanh thu mà bỏ qua các bước trước:
- Doanh nghiệp có thể kiếm tiền
- Nhưng rất khó tồn tại lâu dài
Kết luận
May mắn đúng là chiếm một phần không nhỏ trong sự sống sót của doanh nghiệp, đặc biệt ở giai đoạn đầu. Nhưng:
👉 Chỉ những doanh nghiệp có năng lực cốt lõi đủ mạnh mới tận dụng được may mắn đó.
Doanh nghiệp không tồn tại vì:
- Ý tưởng hay
- Hay khẩu hiệu đẹp
Doanh nghiệp tồn tại khi:
- Sản phẩm đáp ứng đúng nhu cầu thị trường
- Được xây dựng trên năng lực thật
- Và có khả năng phát triển tiếp, không phụ thuộc vào một lần may mắn duy nhất