Ở bài trước, Lên lịch nội dung theo mùa mua sắm cho Camera Blog, Hương Camera đã chuẩn bị bài viết, lời mời và email để đón khách vào mùa Tết, mùa tốt nghiệp hay 12.12. Mỗi mùa có thể mang về rất nhiều khách mới chỉ trong vài tuần. Thế nhưng, nếu cửa hàng dừng nói chuyện với khách ngay khi khách thanh toán xong, phần lớn khách sẽ không quay lại. Khi đó, mùa sau Hương Camera lại phải tốn tiền để tìm khách mới từ đầu.
Chị Lan là một ví dụ. Ở bài 13, Biến ảnh và đánh giá của khách thành nội dung cho Camera Blog, tấm ảnh bé Na bên cửa sổ của chị Lan đã đi từ hộp thư của Mai lên trang sản phẩm và Camera Blog. Nhưng tấm ảnh ấy không tự nhiên mà có. Tối đầu tiên nhận ống kính 50mm, chị Lan chụp liền mấy chục tấm, và gần như tấm nào cũng nét vào tai bé thay vì vào mắt. Vài tuần sau, Hà Nội vào mùa nồm, chị thấy mặt trong ống kính mờ mờ và lo ống kính bị mốc. Nếu không ai giúp chị vào những lúc đó, chiếc ống kính có thể đã nằm trong tủ, và chị có thể đã nghĩ "chắc mình không hợp chụp ảnh".
Trong bài này, mình sẽ cùng bạn xây nội dung sau mua cho Camera Blog, để khách như chị Lan dùng tốt và quay lại. Mình đi qua năm bước: nhìn lại dữ liệu để biết khách đã mua hỏi gì, lập bảng nội dung cho chuyên mục "Dùng và bảo quản", đưa bài đến khách đúng lúc, nối bài với trang sản phẩm và những lần khách hỏi, rồi đo xem nội dung có giúp khách quay lại hay không. Xuyên suốt bài, mình đi theo chị Lan trong 45 ngày đầu sau khi chị nhận ống kính.

1. Nhìn lại dữ liệu để biết khách đã mua hỏi gì

Trước khi viết, Hương Camera nhìn lại những gì khách đã mua thật sự hỏi, thay vì đoán. Đội tìm câu hỏi ở ba nơi:
Nơi xemHương Camera tìm thấy
Các cuộc trò chuyện trên EzyChat"Sao ảnh của mình bị nét ở tai?", "Ống kính bị mờ bên trong thì làm sao?"
Bảng "Khách tìm gì" trên màn Ngày & tháng của EzyRatingNhững cụm như "lấy nét vào mắt", "hộp chống ẩm", "ống kính bị mốc"
Đánh giá của khách trong EzyRating"Ống kính đẹp nhưng tuần đầu mình lấy nét mãi không được"
Khi xếp các câu hỏi này theo thời gian, đội thấy một điều thú vị: khách đã mua hỏi những câu khá giống nhau, và hỏi theo một thứ tự khá giống nhau.
Thời điểmKhách thường gặpNội dung cần có
Tuần đầuChưa quen cách chỉnh, ảnh chưa như kỳ vọngHướng dẫn bắt đầu với đúng sản phẩm vừa mua
Tháng đầuĐã chụp được, muốn chụp đẹp hơnMẹo theo tình huống: chụp con, chụp du lịch, chụp món ăn
Theo mùaMùa nồm, mùa mưa, chuyến đi biểnCách bảo quản máy và ống kính
Sau một hai thángMuốn chụp thêm thể loại mớiGợi ý ống kính, phụ kiện hợp với máy đang có
Câu hỏi của khách đã mua xếp theo thời gian: tuần đầu cần hướng dẫn bắt đầu, tháng đầu cần mẹo theo tình huống, theo mùa cần cách bảo quản, sau một hai tháng cần gợi ý ống kính và phụ kiện
Bảng này cho thấy nội dung sau mua không phải là một bài hướng dẫn sử dụng, mà là một chuỗi nội dung đi cùng khách qua nhiều tháng. Khách dùng tốt sẽ hài lòng, sẵn lòng chia sẻ ảnh như chị Lan, và quay lại khi cần món tiếp theo. Còn khách dùng không tốt thì im lặng, rồi lặng lẽ không quay lại. Vì vậy, bước tiếp theo là biến bảng này thành danh sách bài cần viết.

2. Lập bảng nội dung cho chuyên mục "Dùng và bảo quản"

Ba loại bài trong chuyên mục

Hương Camera cho nội dung sau mua một chỗ riêng trên Camera Blog, đó là chuyên mục "Dùng và bảo quản". Chuyên mục này tách khỏi các bài kiến thức chung, vì người đọc của nó khác hẳn: họ đã có sản phẩm trong tay và cần câu trả lời ngay. Từ bảng ở phần 1, đội chia bài trong chuyên mục thành ba loại:
Loại bàiVí dụGắn thẻ
Bắt đầu với sản phẩm"5 việc nên làm trong tuần đầu với ống kính 50mm f/1.8"Tên sản phẩm
Mẹo theo tình huống"Lấy nét vào mắt khi chụp trẻ nhỏ không chịu ngồi yên"Tình huống chụp, loại sản phẩm
Bảo quản theo mùa"Giữ máy ảnh và ống kính khô ráo trong mùa nồm"Mùa, loại sản phẩm
Mỗi bài được gắn thẻ theo sản phẩm và tình huống. Nhờ thẻ, trang sản phẩm ống kính 50mm có thể dẫn thẳng đến đúng những bài dành cho người đang dùng ống kính đó. Người đọc một bài cũng có thể đi tiếp sang bài cùng thẻ mà không phải tìm.

Viết cho người đã mua khác gì người đang chọn

Bài "Dùng và bảo quản" được đọc trong một hoàn cảnh rất khác. Khách thường cầm máy trên tay, mở bài trên điện thoại và làm theo từng bước. Vì vậy, cách viết cũng khác:
Bài giúp khách chọnBài giúp khách dùng
Mở đầuGợi ra vấn đề người đọc đang gặpNói ngay bài giúp làm được gì, trong bao lâu
Thân bàiGiải thích, so sánhTừng bước đánh số, mỗi bước một việc
Hình ảnhẢnh minh họa kết quảẢnh chụp màn hình máy, vị trí nút bấm
Kết bàiDẫn sang trang sản phẩmDẫn sang bài tiếp theo để chụp đẹp hơn
Lấy ví dụ bài đầu tiên chị Lan đọc sau khi nhận ống kính, "5 việc nên làm trong tuần đầu với ống kính 50mm f/1.8". Bài đi đúng năm bước: đặt máy ở chế độ ưu tiên khẩu độ, bắt đầu ở f/2.8 thay vì f/1.8 để dễ lấy nét, chuyển sang lấy nét một điểm và đặt điểm nét vào mắt, đứng cách bé khoảng một mét rưỡi, rồi chụp gần cửa sổ vào buổi chiều. Mỗi bước có một ảnh chụp màn hình cài đặt và một ảnh ví dụ. Bước thứ ba chính là câu trả lời cho những tấm ảnh nét vào tai bé của chị Lan.
Bài 5 việc nên làm trong tuần đầu với ống kính 50mm f/1.8 trong chuyên mục Dùng và bảo quản của Camera Blog, xem trên điện thoại với từng bước đánh số
Có chuyên mục và có bài rồi, câu hỏi tiếp theo là: làm sao để bài đến tay khách đúng lúc họ cần, thay vì chờ khách tự tìm?

3. Đưa bài đến khách đúng lúc

Khách vừa mua ít khi tự vào Camera Blog tìm bài hướng dẫn. Họ thử, thấy khó, rồi thôi. Vì vậy, Hương Camera chủ động gửi bài đến khách, theo đúng nhịp mà bảng ở phần 1 đã chỉ ra. Chuỗi email chăm sóc sau mua đã được nói kỹ trong bài Inbound Marketing với EzyPlatform: Chăm sóc khách hàng tự động để người đọc trở thành khách quen. Ở bài này, mình chỉ đi theo những gì chị Lan nhận được.

Mốc bắt đầu: khi đơn hàng của chị Lan được duyệt

Hương Camera dựng một đeo bám khách hàng trong EzyMarketing, tên là "Hương Camera – Sau khi mua". Mốc bắt đầu của đeo bám là "Khách đã mua hàng", tính từ lúc đơn hàng được duyệt. Đội chọn mốc này thay vì lúc khách đặt hàng, vì khách chỉ cần hướng dẫn khi hàng đã chắc chắn được giao. Từ mốc đó, mỗi email được gửi sau một số ngày nhất định.
Đeo bám khách hàng Hương Camera – Sau khi mua trong EzyMarketing: mốc bắt đầu là khách đã mua hàng, tính từ đơn hàng được duyệt, rồi bốn email sau 1, 7, 14 và 45 ngày
Đội cũng đặt đeo bám chỉ đưa mỗi người vào một lần cho mỗi sản phẩm. Nhờ vậy, nếu chị Lan mua thêm một ống kính khác, chị sẽ nhận chuỗi email cho ống kính mới, nhưng không nhận lại chuỗi email của ống kính 50mm.

45 ngày đầu của chị Lan

Đây là những gì chị Lan nhận được sau khi đơn hàng ống kính 50mm được duyệt:
Thời điểmEmailDẫn về
Sau 1 ngàyBắt đầu với sản phẩm vừa muaTrang "Bắt đầu với sản phẩm bạn vừa mua"
Sau 7 ngàyMột mẹo để chụp đẹp hơnBài mẹo theo tình huống
Sau 14 ngàyHỏi thăm, mời chia sẻ ảnhKhông dẫn về bài nào, mời khách trả lời thư (bài 13)
Sau 45 ngàyGợi ý món tiếp theoBài gợi ý ống kính, phụ kiện hợp với máy đang có
Hương Camera bán nhiều sản phẩm, nên email sau 1 ngày không dẫn thẳng về một bài cụ thể, mà dẫn về trang "Bắt đầu với sản phẩm bạn vừa mua". Trang này liệt kê các bài bắt đầu theo từng nhóm sản phẩm: máy ảnh, ống kính chân dung, ống kính góc rộng, đèn flash. Khách chỉ cần bấm vào đúng sản phẩm của mình. Nhờ vậy, một mẫu email dùng được cho mọi đơn hàng.
Đây là email chị Lan nhận được một ngày sau khi ống kính về:
Tiêu đề: Tuần đầu với ống kính mới: 5 việc nên làm
Chào Lan,
Ống kính mới về rồi, chắc bạn đã thử vài tấm. Nếu ảnh chưa nét như bạn mong, đừng lo: gần như ai cũng gặp điều đó trong tuần đầu, nhất là với ống kính khẩu lớn.
Mình đã gom năm việc nên làm ngay, kèm ảnh chụp màn hình từng bước cài đặt. Việc quan trọng nhất là chuyển sang lấy nét một điểm và đặt điểm nét vào mắt, chỉ mất một phút nhưng khác biệt rất lớn.
[Xem 5 việc nên làm với sản phẩm bạn vừa mua]
Mai, Hương Camera
P.S. Nếu làm theo mà vẫn chưa được, bạn cứ nhắn cho Hương Camera, mình xem ảnh và chỉ cụ thể cho bạn.
Email này đi đúng khung sáu phần đã dùng ở bài 11: một câu mở đầu gọi đúng vấn đề, một bài học, một nút bấm, chữ ký của người thật và dòng P.S. Chỉ khác là bài học bây giờ dành cho người đã có sản phẩm trong tay. Tối hôm đó, chị Lan làm theo bước thứ ba, và lần đầu tiên tấm ảnh của bé Na nét vào mắt.

Bài theo mùa cho mọi khách đã mua

Có những nội dung không gắn với ngày mua, mà gắn với thời tiết. Mùa nồm đến cùng lúc với tất cả khách hàng, dù họ mua từ tuần trước hay từ năm ngoái. Vì vậy, bài "Giữ máy ảnh và ống kính khô ráo trong mùa nồm" không nằm trong chuỗi 45 ngày, mà được gửi một lần cho toàn bộ khách đã mua vào đầu mùa nồm hằng năm, qua một luồng công việc trong EzyMarketing. Chị Lan nhận được bài này đúng tuần chị thấy ống kính mờ, và biết rằng chỉ cần một hộp chống ẩm và vài gói hút ẩm là đủ.
Luồng công việc hc_bai_mua_nom trong EzyMarketing gửi bài bảo quản máy ảnh mùa ẩm cho nhóm Khách đã mua, lặp lại mỗi năm vào 9 giờ ngày 15/2
Email đưa bài đến khách. Nhưng khách còn gặp nội dung sau mua ở những nơi khác, và những nơi đó cũng cần được nối lại với nhau.

4. Nối bài với trang sản phẩm và những lần khách hỏi

Trên trang sản phẩm

Ở bài 12, Viết trang sản phẩm Hương Camera như một bài nội dung, trang sản phẩm có phần "Đọc thêm và câu chuyện khách hàng" ở cuối trang, dành cho người đang chọn. Giờ Hương Camera thêm vào đó một dòng nhỏ cho người đã mua: "Đã có ống kính này? Bắt đầu từ đây", dẫn đến bài bắt đầu của đúng sản phẩm. Dòng này giúp hai kiểu khách. Khách đã mua quay lại trang sản phẩm để xem thông số sẽ tìm thấy ngay bài hướng dẫn. Còn người đang cân nhắc thấy rằng mua ở Hương Camera không chỉ nhận được một chiếc hộp, mà còn có người hướng dẫn đi cùng.

Trong những lần khách hỏi

Khách đã mua thường hỏi qua EzyChat, và nhiều câu hỏi lặp đi lặp lại. Mỗi lần trả lời, người tư vấn gửi kèm liên kết đến bài tương ứng trong chuyên mục "Dùng và bảo quản". Khách nhận được câu trả lời đầy đủ có hình minh họa, còn người tư vấn không phải gõ lại cùng một hướng dẫn cho người thứ mười.
Khi một câu hỏi được hỏi nhiều lần mà chưa có bài nào trả lời, đó là bài tiếp theo cần viết. Đội ghi câu hỏi đó vào bảng ở phần 1, rồi thêm một dòng vào bảng nội dung ở phần 2. Cách làm này giống với việc biến góp ý trong đánh giá thành câu hỏi thường gặp ở bài 13: những gì khách hỏi chính là danh sách đề bài tốt nhất cho chuyên mục.
Có đủ bài và đủ đường dẫn, việc cuối cùng là biết những nội dung này có thật sự giúp khách hay không.

5. Đo xem nội dung sau mua mang lại gì

Nội dung sau mua không được đo bằng số đơn hàng ngay lập tức. Mục tiêu của nó là khách dùng tốt, quay lại Camera Blog, và mua tiếp khi cần. Vì vậy, sau 45 ngày, Hương Camera trả lời ba câu hỏi.

Khách có đọc bài sau khi nhận email không

Phần hiệu quả email marketing trong Chi phí marketing cho biết số lần đọc và số lượt bấm của từng email trong chuỗi. Email sau 1 ngày nên có lượt bấm cao nhất, vì đó là lúc khách cần nhất. Nếu email này ít được bấm, có thể tiêu đề chưa nói đúng điều khách đang gặp.

Khách có quay lại Camera Blog không

Trên màn Ngày & tháng của EzyRating, bảng "Khách dừng lại xem ở đâu" có chế độ xem theo chuyên mục. Đội xem chuyên mục "Dùng và bảo quản" có bao nhiêu lượt xem, mỗi lượt đọc bao lâu và được cuộn đến đâu. Một bài hướng dẫn từng bước được đọc lâu và cuộn đến cuối là dấu hiệu khách đang làm theo.
Ở màn Hành trình từng khách, đội còn đi lại được hành trình của chị Lan qua nhiều tuần: bài tuần đầu, bài mẹo chụp trẻ nhỏ, bài mùa nồm, rồi bài gợi ý ống kính thứ hai. Một khách quay lại Camera Blog nhiều lần sau khi mua là dấu hiệu rõ nhất rằng nội dung đang làm đúng việc.
Hành trình từng khách của chị Lan trong EzyRating qua sáu phiên sau khi mua: mỗi lần quay lại là một email dẫn về một bài trong chuyên mục Dùng và bảo quản, và đơn hàng thứ hai đến sau email 45 ngày

Khách có mua tiếp không

Email sau 45 ngày là nơi nội dung sau mua gặp lại doanh thu. Đội theo dõi lượt bấm của email này, rồi đối chiếu với số khách trong đeo bám "Hương Camera – Sau khi mua" đã có đơn hàng thứ hai. Nếu nhiều khách bấm vào bài gợi ý nhưng ít người mua, có thể bài gợi ý đến quá sớm so với lúc khách thật sự cần, hoặc trang sản phẩm được gợi ý chưa trả lời đủ câu hỏi.
Dấu hiệuCó thể là vấn đề gìNên làm gì
Email sau 1 ngày ít được bấmTiêu đề chưa nói đúng điều khách đang gặpViết lại tiêu đề theo lời khách, như "ảnh chưa nét"
Khách đọc bài rồi rời đi ngayBài chưa dẫn sang bước tiếp theoThêm liên kết đến bài cùng thẻ ở cuối bài
Một câu hỏi xuất hiện nhiều trên EzyChatChuyên mục còn thiếu bàiViết bài trả lời, gửi kèm trong những lần tư vấn sau
Nhiều người bấm email sau 45 ngày nhưng ít đơn thứ haiGợi ý chưa đúng lúc hoặc trang sản phẩm chưa thuyết phụcXem lại thời điểm gửi và trang sản phẩm được gợi ý

Kết luận

Nội dung cho khách đã mua bắt đầu từ việc hiểu rằng sau khi thanh toán, khách vẫn còn nhiều câu hỏi, chỉ là những câu hỏi khác: làm sao để dùng, làm sao để chụp đẹp hơn, làm sao để giữ máy bền. Hương Camera tìm những câu hỏi ấy trong EzyChat, trong bảng "Khách tìm gì" và trong đánh giá của khách, rồi xếp chúng theo thời gian. Từ đó, chuyên mục "Dùng và bảo quản" có ba loại bài, viết theo từng bước để khách làm theo ngay. Đeo bám "Hương Camera – Sau khi mua" bắt đầu từ lúc đơn hàng được duyệt và đưa bài đến tay khách vào ngày 1, 7, 14 và 45, còn bài mùa nồm đến với mọi khách đã mua vào đúng mùa. Trang sản phẩm và những lần tư vấn qua EzyChat nối khách về đúng bài. Cuối cùng, Chi phí marketing và EzyRating cho biết khách có đọc, có quay lại và có mua tiếp hay không. Với chị Lan, những bài viết sau khi mua đã biến một chiếc ống kính suýt nằm trong tủ thành tấm ảnh bé Na bên cửa sổ, và biến một khách mua một lần thành một khách quen.
Nhưng càng có nhiều chuyên mục, đội ba người của Hương Camera càng khó viết đủ bài. Chỉ riêng chuyên mục "Dùng và bảo quản" đã cần bài cho từng sản phẩm, từng tình huống, từng mùa. Trong khi đó, có những người ngoài đội hiểu máy ảnh rất sâu và sẵn lòng chia sẻ: anh thợ ảnh cưới hay ghé cửa hàng, những khách quen đã chụp nhiều năm. Ở bài 16, Mời nhiếp ảnh gia và khách quen cùng viết cho Camera Blog, mình sẽ cùng bạn mở rộng đội viết mà vẫn giữ được chất lượng và giọng văn của Camera Blog.